Nguyên nhân và dấu hiệu của sa tử cung sau sinh

Thế nào là bệnh sa tử cung?

Sa tử cung còn được gọi là sa dạ con hay sa sinh dục. Tình trạng này xảy ra khi cơ và dây chằng ở vùng sàn chậu bị suy yếu do mất tính đàn hồi hoặc bị kéo căng quá mức khiến tử cung lệch khỏi vị trí ban đầu, sa xuống âm đạo hoặc nhô ra lỗ cửa ngoài âm đạo.

Sa tử cung có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến là phụ nữ thời kỳ tiền mãn kinh hoặc đã trải qua ít nhất 2 lần sinh nở tự nhiên. Thông thường, phụ nữ sau sinh thường khoảng 3 – 4 tuần có khả năng cao bị sa tử cung vì đây là thời điểm dạ con co lại như trạng thái ban đầu. Phụ nữ sinh mổ thì thời gian này có thể kéo dài hơn.

Nguyên nhân và biểu hiện sa tử cung sau sinh

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sa tử cung. Ở mức độ nhẹ, bệnh có thể không xuất hiện triệu chứng gì nhưng sa tử cung nặng sẽ dẫn đến nhiều vấn đề gây khó chịu, ảnh hưởng cuộc sống và sức khỏe sản phụ. 

Nguyên nhân sa tử cung

Sa tử cung có thể bắt nguồn từ những nguyên nhân cơ bản sau đây:

• Chấn thương tại vùng cơ đáy xương chậu, các mô giúp nâng đỡ tử cung hoặc cổ tử cung trong khi sinh, đặc biệt là khi thai phụ sinh con quá to hoặc thời gian chuyển dạ lâu.
• Thai phụ lao động quá sức sau khi sinh, khiến cho các cơ, dây chằng nâng đỡ tử cung bị tổn thương, trong khi các cơ quan này chưa phục hồi hoàn toàn sau khi sinh, dẫn tới thành tử cung bị sa xuống.
• Dị tật bẩm sinh ở tử cung cũng có thể là nguyên nhân sa tử cung, chẳng hạn như tử cung 2 buồng, kích thước cổ và eo tử cung bất thường,…
• Phụ nữ sau sinh bị táo bón hoặc rối loạn đại tiện, dẫn đến tăng áp lực trong ổ bụng và gây ra bệnh.
• Can thiệp y khoa trong khi sinh: bao gồm phẫu thuật nội soi, sinh mổ, bỏ nhau thai bằng tay hoặc sử dụng thuốc oxytocin.

Dấu hiệu sa tử cung sau sinh

Nếu tử cung không bị lệch quá nhiều so với vị trí ban đầu thì có thể người bệnh không xuất hiện triệu chứng. Tuy nhiên, khi tử cung sa nhiều ở mức độ trung bình đến nặng thì người bệnh có thể xuất hiện những dấu hiệu sau: 

• Vùng chậu hoặc bụng dưới có cảm giác trì xuống, căng tức. 
• Thường xuyên có cảm giác vướng víu ở âm đạo. 
• Có thể sờ thấy phần tử cung nhô ra ngoài âm đạo. 
• Dịch âm đạo tiết nhiều bất thường. 
• Khó khăn khi quan hệ tình dục, đau rát hoặc chảy máu âm đạo khi giao hợp, giảm ham muốn. Đi lại có thể cảm thấy vướng víu do tử cung bị thò ra ngoài âm đạo.
• Khi tử cung bị sa sẽ gây áp lực đè ép lên các cơ quan như ruột, bàng quang. Nếu tử cung đè ép lên đến bàng quang thì người bệnh gặp một số vấn đề như đi tiểu không tự chủ, tiểu són, tiểu gấp,… Nếu tử cung đè ép lên ruột thì có thể gây đầy bụng, rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy hoặc táo bón, rối loạn đại tiện,…

Tình trạng sa tử cung sau sinh ở mức độ trung bình trở lên cần phải được điều trị chuyên khoa để tránh biến chứng ảnh hưởng các cơ quan khác ở vùng chậu cũng như sức khỏe sinh sản của người bệnh. Phần tử cung nhô ra ngoài âm đạo cần phải xử lý nếu không sẽ dẫn đến nhiễm trùng và lở loét khiến bệnh nhân đau đớn, làm giảm chất lượng cuộc sống. 

Phòng ngừa sa tử cung 

Mặc dù không thể phòng tránh hoàn toàn tình trạng sa tử cung với tất cả mọi người nhưng sản phụ sau sinh có thể giảm tối đa nguy cơ mắc bệnh bằng cách: 

• Ưu tiên nghỉ ngơi nhiều sau sinh tối thiểu 1 tháng để cơ thể phục hồi. 
• Duy trì những thói quen lành mạnh, tập thể dục thường xuyên. 
• Ăn uống khoa học và cân đối các nhóm dưỡng chất, không nên kiêng khem quá nhiều. 
• Kiểm soát cân nặng ở mức hợp lý khi mang thai và sau khi sinh con. 
• Không sử dụng các chất kích thích, đồ uống có cồn hay hút thuốc lá, hạn chế đến nơi có nhiều khói thuốc lá, bụi bẩn, không khí ô nhiễm để tránh gây bệnh đường hô hấp tạo nên các cơn ho mạn tính. 
• Không mang vác, kiêng vật nặng hoặc làm việc quá sức sau sinh.