Một số bài thuốc từ dược liệu Bách bệnh

Cây bách bệnh hay còn gọi là cây bá bệnh, là một thảo dược có nguồn gốc từ Đông Nam Á. Theo truyền thống, các bộ phận của cây được sử dụng trong việc điều trị các chứng như chống sốt rét, hỗ trợ sinh lý, chống đái tháo đường, kháng khuẩn và hạ sốt, bên cạnh đó hiệu quả của cây bách bệnh cũng đã được chứng minh một cách khoa học.

Dược liệu Bách bệnh là gì?

Cây bách bệnh, hay còn được gọi là cây mật nhân hoặc cây bá bệnh, là một loại cây bụi với thân mảnh, có chiều cao khoảng 10 mét. Thân cây mọc thẳng đứng và thường không có nhánh phụ. Vỏ bên ngoài của thân cây có màu trắng xám hoặc vàng ngà.

Lá cây mọc theo cặp, có khoảng 30 đến 40 lá chét đối xứng, mặt trên có màu xanh bóng và mặt dưới có màu trắng. Kích thước của lá kép có thể lên đến 1 mét, trong khi lá chét thường có chiều dài từ 5 đến 20cm và chiều rộng tối đa khoảng 6 cm.

Bộ phận dùng làm dược liệu của cây bách bệnh: ngoại trừ hoa, tất cả các bộ phận của cây đều được sử dụng làm thuốc như: thân cây, lớp vỏ bên ngoài của thân, lá, rễ, quả. Trong số các bộ phận nói trên thì rễ mật nhân được sử dụng phổ biến nhất.

Phân bố: cây bách bệnh là một loại cây mọc bụi hoang dã chủ yếu ở khu vực Đông Nam Á, đặc biệt, đây là loài bản địa của Malaysia và Indonesia. Tuy nhiên, nó cũng có thể được tìm thấy ở một số quốc gia khác như Việt Nam, Ấn Độ, Lào Philippines, Nam Trung Quốc và Thái Lan nhưng số lượng ít hơn. Tại Việt Nam, cây bách bệnh ưa thích những vùng núi có độ cao dưới 1000m, các khu vực vùng đồi có chiều cao thấp.

Thu hái – sơ chế: cây bách bệnh có thể thu hái vào bất kỳ thời điểm nào trong năm. Lá và quả được phơi khô ngay khi đem về. Còn rễ, thân cây, vỏ thân sẽ được chặt thành những khúc ngắn rồi mới đem phơi hoặc sấy cho khô

Thành phần hóa học dược liệu Bách bệnh

Công dụng của dược liệu Bách bệnh

Trong Đông y, cây bách bệnh có tính mát, vị đắng, tác động trực tiếp vào gan và thận. Do đó, người ta thường sử dụng dược liệu này để thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu. Ngoài ra, cây còn có tác dụng chữa nhiều bệnh khác như đầy bụng, tiêu chảy, kiết lỵ, bệnh chàm ở trẻ em, bệnh yếu sinh lý ở nam giới và rối loạn kinh nguyệt ở phụ nữ.

Còn trong Y học hiện đại, cây bách bệnh có tác dụng tăng cường sinh lý cho nam giới, kiểm soát tình trạng rối loạn cương dương, xuất tinh sớm, giảm ham muốn,… Đặc biệt là phòng chống và hỗ trợ điều trị ung thư tuyến tiền liệt. Ngoài ra, chiết xuất từ rễ cây được chứng minh là có tác dụng phòng chống và điều trị sốt rét

Một số bài thuốc trị bệnh từ dược liệu Bách bệnh

Trong điều trị liệt nửa người

Chuẩn bị: Bách bệnh 4g, Thần sa 6g, Hồ tiêu 5g, Quế chi 5g, Sinh khương 3g, Đinh lăng 10g, Xấu hổ 8g, Đậu chiều 8g, Dây trâu cổ 8g, Dây đau xương 8g.

Thực hiện: Đem các vị thuốc trên sắc uống mỗi ngày 1 thang.

Giúp chữa âm huyết hư suy

Chuẩn bị: Cây bách bệnh 6g, Đậu đen 12g, Hà thủ ô đỏ 10g, Dây ký sinh 2g, Tang chi 8g, Rễ cỏ xước 8g, Huyết rồng 8g, Cây gùi 8g, Muống biển 8g.

Thực hiện: Sắc thuốc với nước rồi chia làm 2 lần uống trong ngày, mỗi ngày uống 1 thang.

Giúp chữa đầy bụng, chướng hơi, ăn không tiêu

Chuẩn bị: Bách bệnh 50g, Củ sả 50g, Củ gấu 50g, Tiêu lốt 50g. Các vị khác gồm Vỏ quýt, Cam thảo, Hoắc hương, Dây mơ, Nhân trần, Xuyên phác, Dây rơm mỗi vị 100g.

Thực hiện: Đem các vị thuốc trên tán thành bột mịn, mỗi ngày uống 12g.

Chữa chàm và ghẻ lở ở trẻ em

Chuẩn bị: 1 nắm lá cây bách bệnh.

Thực hiện: Dùng lá bách bệnh để nấu nước tắm và có thể giã nát lá để đắp lên khu vực bị ảnh hưởng. Cần lưu ý thực hiện việc này dưới sự hướng dẫn của bác sĩ Y học cổ truyền để đảm bảo không bị kích ứng hay các tác dụng không mong muốn cho trẻ.