Các bài thuốc từ dược liệu cam thảo dây

Dược liệu cam thảo dây là gì?

Cam thảo dây có tên khoa học là Abrus precatorius L, là thuốc chữa ho, cảm sốt, hoàng đản do viêm gan siêu vi trùng, giải độc, vị ngọt nên dùng trong các đơn thuốc cho dễ uống. Ngày 8 – 16 g rễ, dây, sắc. Hạt độc, giã đắp ngoài, sát khuẩn, tiêu viêm, làm mụn nhọt chóng vỡ, trị vú sưng đau, tắc tia sữa.

Đặc điểm tự nhiên

Cam thảo dây là một loại dây leo, cành gầy nhỏ, thân có nhiều xơ. Lá kép hình lông chim, cả cuống dài 15 – 24 cm, gồm 8 – 20 đôi lá chét, cuống chung ngắn, cuống lá chét càng ngắn hơn, phiến lá chét hơi hình chữ nhật dài 5 – 20 mm, rộng 3 – 8 mm.

Hoa màu hồng mọc thành chùm nhỏ ở kẽ lá hay đầu cành. Cánh hoa hình cánh bướm. Quả thon dài 5 cm, rộng 12 – 15 mm, dày 7 – 8 mm, mặt có lông ngắn, có từ 3 đến 7 hạt, hình trứng, vỏ rất cứng, bóng, màu đỏ với một điểm đen lớn quanh rễ, rất độc. Toàn cây có vị ngọt.

Phân bố, thu hái, chế biến

Cam thảo dây mọc hoang và được trồng ở khắp nơi. Cây mọc hoang ở vùng rừng núi, nhiều nhất ở vùng ven biển. Tại Hà Nội người ta bán thành từng bó dây và lá cam thảo. Rễ của dây cam thảo ít thấy ở thị trường. Hạt ít thấy bán hơn.

Rễ, thân và lá thu hái vào mùa thu khi cây ra hoa, dùng tươi hoặc khô. Hạt có độc, chỉ dùng ngoài.

 

Thành phần hoá học có trong dược liệu cam thảo dây

Công dụng từ dược liệu cam thảo dây

Theo nghiên cứu y học hiện đại:

Chất Abrin có trong hạt Cam thảo dây có thể gây vón hồng cầu. Khi nhỏ vài giọt dung dịch Abrin vào kết mạc mắt có thể gây phù tấy kết mạc và gây tổn thương giác mạc vĩnh viễn.

Theo y học cổ truyền:

• Sinh tân
• Chỉ khát
• Thanh nhuận
• Nhuận phế

Tác dụng của cây cam thảo dây:

• Chữa ho, giải cảm và thay thế Cam thảo bắc trong một số trường hợp.
• Dùng ngoài có tác dụng sát trùng.
• Đắp lên mắt để chữa đau mắt hột, đau mắt thông thường.
• Tại Đông phi, một số nước dùng để chữa rắn độc cắn.

Một số bài thuốc từ dược liệu cam thảo dây

Mụn nhọt chốc lở

• Chuẩn bị: Bồ công anh 15g, Sài đất 15g, Kim ngân dây 10g, Thương nhĩ tử (sao cháy) 10g, Cam thảo dây 15g.
• Bào chế và sử dụng:  Các vị cho vào 800ml nước, sắc lấy 200ml nước thuốc chia uống 2 lần trong ngày. Ngày uống 1 thang.

Hầu họng sưng đau

• Chuẩn bị: Xạ can 6g, Tang bì (tẩm mật sao) 12g, Bạch mao căn 12g, Cát căn 12g, Ô mai 6g, Cam thảo dây 12g.
• Bào chế và sử dụng: Các vị cho vào 600ml nước, sắc lấy 100ml nước thuốc, chia uống trong ngày. Ngày uống 1 thang.

Viêm phế quản mạn tính (ho khạc đàm trắng)

Bài Trần bì la bạc thang

• Chuẩn bị: Trần bì (sao vàng) 10g, La bạc tử (sao thơm) 10g, vỏ Vối (sao thơm) 10g, Cam thảo dây 8g, Gừng tươi 4g.
• Bào chế và sử dụng: Các vị cho vào 600ml nước, sắc lấy 200ml nước thuốc chia uống 2 lần. Ngày uống 1 thang.

Chú ý: 

• Thay thế Cam thảo bắc: Nhiều nơi dùng Cam thảo dây thay cho Cam thảo bắc vì vị ngọt lại sẵn có. Tuy nhiên, do hoạt chất không giống nhau hẳn cho nên việc thay thế chưa hoàn toàn hợp lý.
• Hạt thường dùng ngoài làm thuốc sát trùng: Giã hạt cho nhỏ, đắp lên chỗ đau. Tuy nhiên có độc cần chú ý.

[]