Công dụng của dược liệu Dứa mỹ trong y học

Giới thiệu về dược liệu Dứa mỹ

Dứa Nam Mỹ là loài cây quen thuộc trong đời sống, dễ bắt gặp ở sân vườn, công viên hoặc các khu vực nhiều nắng. Dù xuất hiện phổ biến với vai trò cây cảnh, không phải ai cũng hiểu rõ những thông tin xoay quanh loài cây này.

Dứa Nam mỹ là loại cây cảnh được du nhập vào nước ta. Đây là loại cây có nhiều tác dụng quý trong chữa bệnh cần được nghiên cứu và khai thác.

Đặc điểm tự nhiên

Dứa mỹ là một loại cây thân rễ, phần thân trên mặt đất ngắn. Một cây có khoảng 30 – 50 lá, mọng nước, nặng 1,5 kg. Lá cây hình kiếm, chiều dài từ 1,2 – 1,5 m, rộng 13 cm. Lá có gai to, nhọn cứng, rắn ở ngọn lá và rìa lá. Sau nhiều năm, ở giữa vòng lá mọc một trục lớn. Trục lớn này có khi cao tới 10 m, chứa hàng nghìn hoa. Hoa màu xanh, nhị nhô ra ngoài.

Phân bố, thu hái, chế biến

Dứa mỹ có nguồn gốc từ Châu Mỹ, được trồng nhiều ở các nước Tanganika, Kenya, Angola, Brazil, Mehico,… Hiện nay, cây đã được du nhập vào nhiều nước ở châu Á, châu Phi, vùng có khí hậu khô hạn.

Cây dứa bà có thể thu hoạch lá sau 3 năm trồng. Một năm có thể thu hoạch từ 1 – 3 lần trong một năm, trong vòng 5 – 6 năm. Sau đó, cây cần được trồng lại. Ở các nước miền Đông châu Phi, ngành khai thác sợi từ lá dứa để làm thảm, bện dây thừng, dệt vải thô, làm bao tải,… phát triển mạnh. Tại các nước này, mỗi năm có thể khai thác tới 10 vạn tấn sợi dứa bà. Ngoài ra, thân có lõi có thể dùng làm nút chai.

Thành phần hoá học có trong dược liệu

Công dụng từ dược liệu Dứa mỹ

Theo y học cổ truyền

Dứa Nam Mỹ chủ yếu được trồng để làm cảnh, hoặc lấy sợi. Một số nghiên cứu dùng dứa Nam Mỹ làm nguyên liệu chiết hecogenin để từ đó bán tổng hợp thuốc corticoid.

Ở một số vùng, người dân dùng:

• Nước sắc lá cây dứa Nam Mỹ chữa sốt.

• Thân và lá phơi khô, thái nhỏ ngâm rượu uống giúp cải thiện tiêu hoá, chữa đau nhức, thấp khớp.

• Lá rửa sạch, giã nát đắp lên vết loét, vết thương.

Theo y học hiện đại

Năm 2021, các nhà khoa khoa học nghiên cứu thấy sợi nanocelloluse chiết xuất từ dứa Nam Mỹ có tiềm năng cao như một nguồn nhiên liệu xanh mới của vật liệu nano tương thích tế bào trong các ứng dụng y sinh.

Một số bài thuốc từ dược liệu

Theo kinh nghiệm nhân dân:

Rễ cây dứa bà thái mỏng phơi hay sao vàng. Cân đủ 100g, thêm vào 1 lít rượu 30o, ngâm trong 15 hôm đến 1 tháng. Ngày uống hai lần, mỗi lần 1 – 2 thìa nhỏ (5 – 10 mL). Giúp sự tiêu hoá, chữa đau nhức, thấp khớp.

Lá dứa bà phơi khô, thái nhỏ, sắc uống chữa sốt, tiểu tiện khó.

Nhựa lá hoặc rễ dứa bà giã nát, ngậm nhổ nước chữa đau nhức răng.

Dùng ngoài, lá dứa giã nát, đắp lên những ứ huyết, vết thương lở loét.

Ở Trung Quốc, cây dứa bà được dùng làm thuốc trừ sâu.

Ở Lào và Campuchia, nhựa lá là thuốc lợi tiểu, nhuận tràng. Lõi thân được dùng chữa sốt, đắp ngoài chữa vết sưng đau.

Ở Italia, dịch ép lá dứa bà chữa vết thương và ở Peru, nước sắc lá dứa bà làm tan máu và cũng chữa vết thương.

Hỗ trợ điều trị lao phổi, chữa ho, thổ huyết: Lá dứa bà 30 g, ngó sen 20 g, bách bộ 12 g, bạch cập 8 g; sắc nước uống.

Trị suyễn thở, ho do phế nhiệt khái thấu: Lá dứa bà 30 g, kim ngân hoa 12 g; sắc nước uống.

[]