Quá trình thoái hoá khớp diễn ra như thế nào?

Bệnh thoái hoá khớp là gì?

Thoái hóa khớp là một trong những bệnh xương khớp phổ biến. Nguy cơ mắc bệnh sẽ tăng dần theo tuổi tác. Nếu không được điều trị sớm, người bệnh sẽ bị ảnh hưởng rất nhiều đến khả năng vận động và giảm chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, rất nhiều người vẫn đang chủ quan về căn bệnh này. Bài viết sau đây sẽ đưa ra những thông tin cơ bản về triệu chứng bệnh cũng như phương pháp điều trị hiệu quả.

Nguyên nhân dẫn đến thoái hoá khớp

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng thoái hóa khớp. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất:

Do tuổi tác: Tuổi càng cao thì nguy cơ mắc bệnh càng tăng. Hay có thể hiểu nguyên nhân này chính là do quá trình lão hóa tự nhiên. Khi già đi, những tế bào sụn của chúng ta không thể tái tạo hay sản sinh ra nữa mà chúng sẽ dần bị giảm chức năng, chất lượng sụn kém đi, giảm khả năng đàn hồi

Quá trình lão hóa tự nhiên: Khi chúng ta trưởng thành, các tế bào sụn không có khả năng sinh sản và tái tạo. Khi chúng ta già đi, các tế bào sụn dần dần giảm chức năng tổng hợp chất tạo nên sợi collagen và mucopolysaccharide, làm cho chất lượng sụn kém dần, nhất là tính đàn hồi. Từ đó, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh xương khớp, trong đó có tình trạng thoái hóa.

Bẩm sinh: Một số trường hợp bị dị dạng bẩm sinh cũng khiến thay đổi áp lực tì đè lên các khớp, cột sống và dần dẫn tới thoái hóa.

Yếu tố gia đình: Nếu trong gia đình bạn có người thân bị mắc bệnh thoái hóa thì tỉ lệ mắc bệnh của bạn cũng cao hơn và vì thế bạn cần có một chế độ sinh hoạt, ăn uống, vận động khoa học để phòng tránh bệnh.

Các tổn thương khác: Các trường hợp bị chấn thương sau tai nạn và phải phẫu thuật, mắc các bệnh về xương khớp, đặc thù công việc có ảnh hưởng đến khớp,… thì cũng có nguy cơ cao bị thoái hóa.

Béo phì trong một thời gian dài hoặc tăng cân quá nhanh cũng khiến xương khớp của bạn bị áp lực cao do đè nén, dần dần có thể bị biến dạng.

Bên cạnh những nguyên nhân kể trên thì một số hiện tượng như rối loạn nội tiết tố ở thời kỳ mãn kinh, bệnh loãng xương, bệnh đái tháo đường,… cũng chính là các yếu tố làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp.

Các giai đoạn của quá trình thoái hoá khớp

Theo phân loại của Kellgren và Lawrence, thoái hoá khớp được chia thành 4 giai đoạn, trong đó giai đoạn IV được xem là nghiêm trọng nhất.

Giai đoạn I

Giai đoạn 1 thường không có triệu chứng rõ ràng, dễ dàng nhầm lẫn với các triệu chứng đau nhức xương thông thường. Thoái hoá khớp thường bắt đầu ở khớp gối, tuy nhiên, các bệnh nhân có thể xuất hiện những biểu hiện bất thường tại những vị trí khớp khác nhau .

Trong giai đoạn này, người bệnh vẫn có khả năng di chuyển và thực hiện các hoạt động hàng ngày bình thường. Cơn đau thường chỉ xuất hiện khi người bệnh hoạt động nhiều, đặc biệt như đứng lên hoặc ngồi xuống liên tục, hoặc khi vận động các khớp khác liên tục. Tại giai đoạn này, các tổn thương chưa thể được phát hiện qua việc chụp X-quang.

Giai đoạn II

Các triệu chứng đau nhẹ dần xuất hiện trong giai đoạn II của thoái hoá khớp. Lớp sụn ở khớp vẫn chưa bị tổn thương nhiều, và dịch khớp vẫn hoạt động bình thường, giữ cho khớp vẫn được bôi trơn và hoạt động ổn định.

Tuy nhiên, các gai xương nhỏ bắt đầu hình thành. Khi vận động, các gai xương này có thể va chạm vào mô trong khớp, gây ra cảm giác đau cho người bệnh. Cảm giác đau này cũng có thể tăng lên khi thời tiết trở lạnh hoặc sau khi ngủ dậy. Trên phim chụp X-quang, có thể thấy sụn khớp đã bắt đầu hao mòn, khe khớp thu hẹp và hình ảnh gai xương bắt đầu xuất hiện.

Giai đoạn III

Sự tổn thương do thoái hoá khớp trở nên rõ ràng và tiến triển nhanh chóng vào giai đoạn 3. Người bệnh bắt đầu cảm nhận rõ ràng các cơn đau, cứng khớp, hoặc không thoải mái khi thực hiện các hoạt động hàng ngày như sinh hoạt, tập thể dục hoặc thể thao.

Sụn khớp bị mòn và phá hủy, trong khi xương dưới sụn phình ra bên ngoài và hình thành u. Các mô khớp trở nên viêm, có thể sản xuất ra chất lỏng hoạt dịch gây viêm và sưng, được gọi là viêm bao hoạt dịch. Trên hình ảnh X-quang, khe khớp thu hẹp rõ ràng, có nhiều gai xương kích thước vừa, và lớp sụn khớp bị bào mòn nặng nề.

Giai đoạn IV

Đây là giai đoạn nặng của thoái hoá khớp, thường bị viêm khớp nghiêm trọng nhất. Các triệu chứng trở nên rõ ràng và nghiêm trọng hơn. Người bệnh cảm thấy cứng khớp, viêm, và đau nhức, gây ra sự hạn chế lớn trong vận động và làm khó khăn trong việc di chuyển.

Trên hình ảnh X-quang, có thể thấy khe khớp bị thu hẹp mạnh mẽ, gai xương to lớn, và các đầu xương khớp bị mòn hoàn toàn hoặc chỉ còn lại rất ít. Nếu không được điều trị kịp thời, tình trạng này có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm, thậm chí dẫn đến tình trạng tàn phế.

Biến chứng có thể gặp khi mắc bệnh thoái hóa khớp

Thoái hóa khớp là một bệnh thoái hóa, nặng hơn theo thời gian, thường dẫn đến đau mãn tính. Đau và cứng khớp có thể trở nên nghiêm trọng đến mức gây khó khăn cho các công việc hàng ngày.

Một số biến chứng thoái hóa khớp khác, gồm:

• Hoại tử xương hoặc chất xương;
• Khớp bị nhiễm trùng hoặc chảy máu trong khớp;
• Suy giảm gân quanh khớp hoặc đứt dây chằng;
• Cảm giác dây thần kinh bị chèn ép (nếu bị thoái hóa cột sống);
• Vôi hóa có thể xảy ra trên sụn với sự hình thành các tinh thể canxi trong sụn, thường là đầu gối, gây những cơn đau cấp tính;
• Nang Baker (u nang bao hoạt dịch vùng khoeo) có thể hình thành khi chất lỏng khớp dư thừa được tạo ra.

Ngoài ra, biến chứng của thoái hóa khớp còn dẫn đến trầm cảm, rối loạn giấc ngủ, bệnh gout, tăng cân và giảm năng suất làm việc.